Recording the shame of others.

by lucas dewaele

Vandaag nam ik een boek ter hand. Iets wat regelmatig ondwangmatig gebeurt, sinds de dag waarop ik zag dat het zonlicht af en toe scheen over het Brusselse Sint Lukasinstituut. “Regarding the Pain of Others” van die dekselse Susan Sontag , lag alweer weken op zijn schap in de bib, maar die even allemachtige Dirk Lauwaert moest er mij zo nodig wederom op wijzen, in zijn boek “Lichtpapier” (deel 3 van ‘Bibliotheek van de Fotografie).

“Kijken naar andermans pijn” verleidde mij om een flauw-Engelse variant als titel te verzinnen.

Ik ben namelijk al maanden druk denkende omtrent documentaire fotografie en hoe ze beet te pakken. Een beetje zoals de hengelaar die hoopt op meer dan stootjes tegen de dobber. Met de illusie van een vondst of een vangst kijkt hij in het rond en ziet niets dan de pure oppervlakte van de vijver. Rimpeltjes en hun louter windgebonden oorzaken.

Er is een Lauwaert nodig om die tweedimensionaliteit even te verstoren. Bij de hand dus maar, in de tuin der onlusten van Sontag. Het tuinpad blijkt overgroeid, net als onze blik. Als wij kijken, zien wij de buitenkant, het verdriet, de geschonden schoonheid, de pijn, het onderwerp. Maar wat met de blik zelf? Overwoekerd door emotie en compassie, blijkt deze zich te onttrekken aan onze focus…? Hoe kijken wij, met welk hersenfut nuttigen wij het beeld?

Een dagboek is niets van gewicht. Het verdienstelijke ervan ligt te rapen in een kuip van dagelijkse indrukken en aandoeningen. Meer niet, met voorbehoud van nog wat vraagstof. (Een co-blogger beschrijft het beter: http://uvi.skynetblogs.be ). Ik ga dus noch Sontags “Regarding the Pain of Others” noch Lauwaerts bedenkingen gauw gauw resumeren. Hun gedachten staan te boek en zijn bij momenten zeer raadpleegbaar. Te veel gewicht om op een drafje te ontvouwen. Ik hou het op persoonlijke vraagstukjes, waarmee ik bij mezelf wat pijn verwek. En schaamte, omdat zoveel mij ontglipt bij elke nieuwe foto. Omdat ik mezelf zo vaak op het verkeerde been leid, de verkeerde vlijt belicht, de verkeerde piëteit belijd.

Vanaf nu zal het “compassionate”-gehalte meedogenloos uit de beelden gewogen worden. Ik begin bij een beeld, gemaakt door een nauwe zeventienjarige bloedverwant. Vandaag, ver weg uit papa’s blikveld gemaakt.

Copyright Mathijs Dewaele.

 

Recyclart, op maandag.

 

De ware documentaire fotografie.

de buurt van de Kapellekerk, op zondag en maandag.

Copyright Papa Dewaele